<ioep 03,01> pueri, nouissima hora est. in hac lectione pueros alloquitur ut festinent crescere quia nouissima hora est. aetas corporis non est in uoluntate; ita nullus secundum carnem crescit quando uult, sicut nullus quando uult nascitur. ubi autem natiuitas in uoluntate est et crementum in uoluntate est. nemo ex aqua et spiritu nascitur nisi uolens. ergo si uult, crescit; si non uult, decrescit. quid est crescere? proficere. quid est decrescere? deficere. quisquis nouit natum esse se, ut audiat quia puer est et infans, auide inhiet uberibus matris et cito crescit. est autem mater ecclesia et ubera eius duo testamenta scripturarum diuinarum. hinc sugatur lac omnium sacramentorum temporaliter pro aeterna nostra salute gestorum ut nutritus atque roboratus perueniat ad manducandum cibum quod est: in principio erat uerbum, et uerbum erat apud deum, et deus erat uerbum. lac nostrum christus humilis est; cibus noster idem ipse christus aequalis patri. lacte te nutrit ut pane pascat. nam corde contingere iesum spiritaliter, hoc est cognoscere quia aequalis est patri.

<ioep 03,02> propterea et mariam prohibebat tangere se et dicebat ei: noli me tangere. nondum enim ascendi ad patrem. quid est hoc? discipulis se palpandum praebuit, et mariae contactum uitauit? nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit: mitte digitos et palpa cicatrices? numquid iam ad patrem ascenderat? quare ergo mariam prohibet et dicit: noli me tangere. nondum enim ascendi ad patrem? an hoc dicturi sumus, quod a uiris se tangi non timuit et a mulieribus tangi timuit? contactus illius omnem carnem mundat. quibus primo uoluit manifestari, ab his se timuit contrectari? nonne uiris resurrectio eius per feminas nuntiata est ut contraria arte serpens uinceretur? quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiauit, et uiris uita per feminam nuntiata est. quare ergo se tangi noluit nisi quia contactum illum spiritalem intellegi uoluit? contactus spiritalis de corde mundo. ille adtingit de corde mundo christum qui eum intellegit patri coaequalem. qui autem nondum intellegit diuinitatem christi usque ad carnem uenit, usque ad diuinitatem non uenit. quid autem magnum est usque illuc adtingere quousque persecutores qui crucifixerunt? illud est magnum, intellegere uerbum deum apud deum in principio per quod facta sunt omnia; qualem se cognosci uolebat quando ait philippo: tanto tempore uobis cum sum et non cognouistis me, philippe? qui me uidit, uidet et patrem.

<ioep 03,03> sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: pueri, nouissima hora est. proficite, currite, crescite: nouissima hora est. ipsa nouissima hora diuturna est, tamen nouissima hora est. horam enim pro tempore posuit nouissimo quia in nouissimis temporibus uenit dominus noster iesus christus. sed dicturi sunt aliqui: quomodo nouissimum tempus? quomodo nouissima hora? certe prius ueniet antichristus, et tunc ueniet dies iudicii. uidit iohannes cogitationes istas. ne quasi securi fierent et ideo non esse horam nouissimam putarent quod uenturus esset antichristus, ait illis: et sicut audistis quod antichristus sit uenturus, et nunc antichristi multi facti sunt. numquid posset habere multos antichristos nisi hora nouissima?

<ioep 03,04> quos dixit antichristos? sequitur et exponit. unde cognoscimus quod nouissima sit hora. unde? quia antichristi multi facti sunt. ex nobis exierunt. uidete antichristos. ex nobis exierunt. ergo plangimus damnum. audi consolationem: sed non erant ex nobis. omnes haeretici, omnes schismatici ex nobis exierunt, id est ex ecclesia exeunt, sed non exirent si ex nobis essent. antequam exirent ergo non erant ex nobis. si antequam exirent non erant ex nobis, multi intus sunt; non exierunt, sed tamen antichristi sunt. audemus hoc dicere? ut qui nisi ut unusquisque cum intus est non sit antichristus? descripturus enim antichristos et designaturus est, et uidebimus eos nunc. et interrogare debet unusquisque conscientiam suam an sit antichristus. latine enim antichristus: contrarius est christo. non quomodo nonnulli intellegunt antichristum ideo dictum quod ante christum uenturus sit, id est post eum uenturus sit christus. non sic dicitur nec sic scribitur; sed antichristus, id est contrarius christo. iam quis contrarius sit christo nunc aduertitis ipso exponente et intellegitis non posse exire foras nisi antichristos; eos autem qui non sunt christo contrarii foras exire nullo modo posse. qui enim non est christo contrarius in corpore ipsius haeret et membrum conputatur. numquam sunt membra sibi contraria; corporis integritas uniuersis membris constat. et quid de concordia membrorum dicit apostolus? si patitur unum membrum, conpatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. si ergo in glorificatione membri cetera membra congaudent et in passione omnia membra patiuntur, concordia membrorum non habet antichristum. et sunt qui intus sic sunt in corpore domini nostri iesu christi quandoquidem adhuc curatur corpus ipsius - et sanitas perfecta non erit nisi in resurrectione mortuorum - sic sunt in corpore christi quomodo umores mali; quando euomuntur, tunc releuatur corpus. sic et mali quando exeunt, tunc ecclesia releuatur. et dicit quando eos euomit atque proicit corpus: ex me exierunt umores isti, sed non erant ex me. quid est: non erant ex me? non de carne mea praecisi sunt, sed pectus mihi premebant cum inessent.

<ioep 03,05> ex nobis exierunt, sed - nolite tristes esse - non erant ex nobis. unde probas? quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobis cum. hinc ergo uideat caritas uestra quia multi qui non sunt ex nobis accipiunt nobis cum sacramenta. accipiunt nobis cum baptismum; accipiunt nobis cum quod norunt fideles se accipere: benedictionem, eucharistiam, et quidquid in sacramentis sanctis est. ipsius altaris communicationem accipiunt nobis cum et non sunt ex nobis. temptatio probat quia non sunt ex nobis. quando illis temptatio uenerit, uelut occasione uenti uolant foras quia grana non erant. omnes autem tunc uolabunt - quod saepe dicendum est - cum area dominica coeperit uentilari in die iudicii. ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. 

nam uultis nosse, karissimi, quam certissime dicatur hoc. et qui forte exierunt non sint antichristi et redeunt. non sint contrarii christo. hoc sunt enim, antichristi. non potest fieri ut remaneant foris? sed de uoluntate sua quisque aut antichristus aut in christo est; aut in membris sumus aut in umoribus malis. qui se in melius commutat, in corpore membrum est. qui autem in malitia permanet umor malus est et quando exierit, releuabuntur qui premebantur. ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobis cum. sed ut manifestarentur quod non erant omnes ex nobis. ideo addidit ut manifestarentur quia et intus cum sunt, non ex nobis sunt. non tamen manifesti sunt; exeundo manifestantur. et uos unctionem habetis a sancto ut ipsi uobis manifesti sitis. unctio spiritalis ipse spiritus sanctus cuius sacramentum est in unctione uisibili. hanc unctionem christi dicit omnes qui habent cognoscere malos et bonos, nec opus esse ut doceantur quia ipsa unctio docet.

<ioep 03,06> scribo uobis non quod nescieritis ueritatem sed quia nostis eam, et quia omne mendacium non est ex ueritate. ecce admoniti sumus quomodo cognoscamus antichristum. quis est christus? ueritas. ipse dixit: ego sum ueritas. omne autem mendacium non est ex ueritate. omnes ergo qui mentiuntur nondum sunt ex christo. non dixit quoddam mendacium ex ueritate et quoddam mendacium non est ex ueritate. sententiam adtendite ne uos palpetis, ne uos adoletis, ne uos decipiatis, ne uos inludatis: omne mendacium non est ex ueritate. uideamus ergo quomodo antichristi mentiuntur quia non est unum genus mendacii. quis est mendax nisi qui negat quod iesus non sit christus? aliam significationem habet iesus, aliam significationem habet christus. cum sit unus iesus christus saluator noster, iesus tamen proprium nomen est illi. quomodo moyses proprio nomine appellatus est, quomodo helias, quomodo abraham, sic tamquam proprium nomen dominus noster iesus. christus autem sacramenti nomen est. quomodo si dicatur propheta, quomodo si dicatur sacerdos, sic christus commendatur unctus in quo esset redemptio totius populi israhel. iste christus sperabatur uenturus a populo iudaeorum, et quia humilis uenit, non est agnitus. quia lapis paruus erat, offenderunt in illum et fracti sunt. sed creuit lapis et factus est mons magnus. et quid ait scriptura? quicumque offenderit in lapidem istum conquassabitur, et super quem uenerit lapis iste conteret eum. discernenda sunt uerba: offendentem dixit conquassari; super quem autem uenerit conteri. primo quia humilis uenit, offenderunt in illum homines; quia excelsus uenturus est ad iudicium, super quem uenerit conteret eum. sed illum non conteret uenturus quem non quassauit cum uenit. qui in humilem non offendit non formidabit excelsum. breuiter audistis, fratres: qui in humilem non offendit non formidabit excelsum. omnibus enim malis lapis offensionis est christus. quidquid dicit christus amarum est illis.

<ioep 03,07> etenim audite et uidete. omnes certe qui exeunt de ecclesia et ab unitate ecclesiae praeciduntur antichristi sunt. nemo dubitet. ipse enim designauit: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobis cum. quicumque ergo non manent nobis cum sed exeunt ex nobis manifestum est quod antichristi sunt. et quomodo probantur antichristi? ex mendacio. et quis est mendax nisi qui negat quod iesus non sit christus? interrogemus haereticos. quem inuenis haereticum qui negat quia iesus non est christus? uideat caritas uestra magnum sacramentum. adtendite quod inspirauerit uobis dominus deus et quid insinuare uobis uelim. ecce exierunt a nobis et facti sunt donatistae. interrogamus eos utrum iesus christus sit. statim confitentur quia iesus christus est. si ergo ille est antichristus qui negat iesum esse christum, nec nos possunt illi dicere antichristos nec nos illos quia et nos confitemur et illi. si ergo nec illi nos dicunt nec nos illos, ergo nec illi a nobis exierunt nec nos ab ipsis. si ergo non a nobis eximus, in unitate sumus. si in unitate sumus, quid faciunt in hac ciuitate duo altaria? quid faciunt diuisae domus, diuisa coniugia? quid facit communis lectus et diuisus christus? admonet nos uulnus fateri quod uerum est. aut ipsi a nobis exierunt aut nos ab ipsis. sed absit ut nos ab ipsis. habemus enim testamentum dominicae hereditatis. recitamus et ibi nos inuenimus: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. tenemus hereditatem christi; illi eam non tenent. non communicant orbi terrarum; non communicant uniuersitati redemptae sanguine domini. habemus ipsum dominum resurgentem a mortuis qui se dubitantibus manibus discipulorum praebuit palpandum. et cum adhuc illi dubitarent, ait illis: oportebat christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum. ubi? qua? quibus? per omnes gentes incipiens ab hierusalem. securi sumus de unitate hereditatis. quisquis huic hereditati non communicat foras exiit.

<ioep 03,08> sed non contristemur. ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobis cum. si ergo ex nobis exierunt, antichristi sunt, si antichristi sunt, mendaces sunt. si mendaces sunt, negant iesum esse christum. iterum redimus ad difficultatem quaestionis. singulos interroga; confitentur iesum esse christum. coartat nos angustus intellectus in hac epistula. uidetis certe quaestionem. haec quaestio et nos et ipsos turbat si non intellegatur. aut nos sumus antichristi aut illi sunt antichristi. illi nos antichristos uocant et dicunt quod eximus ab eis; nos illos similiter. sed designauit haec epistula antichristos. quicumque negat quod iesus non sit christus ipse est antichristus. iam ergo quaeramus quis neget. et non adtendamus ad linguam sed ad facta. si enim omnes interrogentur, omnes uno ore confitentur iesum esse christum. quiescat paululum lingua; uitam interroga. si inuenerimus hoc, si ipsa scriptura nobis dixerit quia negatio non tantum lingua fit sed et factis, certe inuenimus multos antichristos qui ore profitentur christum et moribus dissentiunt a christo. ubi inuenimus hoc in scriptura? paulum audi apostolum. de talibus cum loqueretur ait: confitentur enim se nosse deum; factis autem negant. inuenimus et istos antichristos. quisquis factis negat christum antichristus est. non audio quid sonet sed uideo quid uiuat. opera loquuntur, et uerba requirimus? quis enim malus non bene uult loqui? sed quid dicit talibus dominus? hypocritae, quomodo potestis bona loqui cum sitis mali? uoces uestras ad aures meas adfertis; ego cogitationes uestras inspicio. uoluntatem malam ibi uideo, et falsos fructus ostenditis. noui quid unde colligam. non colligo de tribulis ficus: non colligo de spinis uuas. unaquaeque arbor a fructu cognoscitur. magis mendax est antichristus quia ore profitetur iesum esse christum et factis negat. ideo mendax: aliud loquitur, aliud agit.

<ioep 03,09> iam ergo, fratres, si facta interroganda sunt, non solum multos inuenimus antichristos foras exisse sed multos nondum manifestos quod foras exierunt. quotquot enim habet ecclesia periuros, fraudatores, maleficos, sortilegorum inquisitores, adulteros, ebriosos, faeneratores, mangones, et omnia quae numerare non possumus, si contraria sunt doctrinae christi, contraria sunt uerbo dei. uerbum autem dei christus est. quidquid contrarium est uerbo dei in antichristo est. antichristus enim christo contrarius est. et uultis nosse quam aperte resistant isti christo? aliquando eueniat ut aliquid mali faciant, et incipiant corripi. quia christum non audent blasphemare, ministros eius blasphemant a quibus corripiuntur. si autem ostenderis illis quia christi uerba dicis, non uerba tua, conantur quantum possunt ut te conuincant uerba tua te dicere, non uerba christi. si autem manifestum fuerit quia uerba christi dicis, eunt et in christum; incipiunt repraehendere christum. quomodo, inquiunt, et quare nos tales fecit? nonne dicunt hoc cotidie homines conuicti de factis suis? praua uoluntate peruersi artem accusant. clamat illis artifex de caelo, quia ipse nos fecit qui nos refecit: quid te feci? ego hominem feci, non auaritiam. ego hominem feci, non latrocinium. ego hominem feci, non adulterium. audisti quia laudant me opera mea. ex ore trium puerorum ipse hymnus erat qui ab ignibus defendebat: laudant opera domini dominum. laudat caelum, terra, mare. laudant omnia quae sunt in caelo: laudant angeli; laudant stellae; laudant luminaria. laudat quidquid natat, quidquid uolat, quidquid ambulat, quidquid repit. laudant ista omnia dominum. numquid audisti quia laudat dominum auaritia? numquid audisti quia laudat dominum ebriositas, quia laudat luxuria, laudat nugacitas? quidquid ibi non audis non laudem dare domino non fecit dominus. corrige quod tu fecisti, et saluetur quod in te deus fecit. si autem non uis et amas et amplecteris peccata tua, contrarius es christo. intus sis, foris sis; contrarius es christo. intus sis, foris sis; antichristus es. intus sis, foris sis; palea es. sed quare foris non es? quia occasionem uenti non inuenisti.

<ioep 03,10> iam ista manifesta sunt, fratres. ne quis dicat: christum non colo, sed deum colo patrem ipsius. omnis qui negat filium nec filium nec patrem habet, et qui confitetur filium et filium et patrem habet. uos grana alloquitur. et qui palea erant audiant; grana fiant. unusquisque considerans conscientiam suam si mundi amator est, mutetur. fiat amator christi ne sit antichristus. si quis ei dixerit quod antichristus sit, irascitur; iniuriam sibi factam putat. fortassis inscriptionem minatur si audiat a litigante quod antichristus sit. dicit ei christus: patiens esto. si falsum audisti, gaude me cum quia et ego falsa ab antichristis audio. si autem uerum audisti, conueni conscientiam tuam. et si audire times, esse plus time.

<ioep 03,11> ergo uos quod ab initio audistis in uobis maneat. quod si in uobis manserit quod ab initio audistis, et uos in filio et patre manebitis. haec est pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis. forte enim quaereres mercedem et diceres: ecce in me quod ab initio audiui custodio, obtempero. pericula, labores, temptationes pro ista permansione sustineo. quo fructu? qua mercede? quid mihi postea dabit quia in hoc saeculo me uideo laborare inter temptationes? non uideo hic requiem esse aliquam. mortalitas ipsa aggrauat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora. sed tolero omnia ut illud quod ab initio audiui maneat in me, et dicam deo meo: propter uerba labiorum tuorum ego custodiui uias duras. ad quam ergo mercedem"? audi et noli deficere. si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. quis est qui operetur in uinea et recedat illi de corde quod accepturus est? fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus; memoria promissae mercedis perseuerantem facit in opere. et homo promisit qui te potest fallere. quanto fortior esse debes in agro dei quando promisit ueritas cui nec succedi potest nec mori, nec fallere potest eum cui promissum est? et quid est promissum? uideamus quid promisit. aurum est quod hic multum amant homines? an argentum? an possessiones ad quas fundunt homines aurum quamuis multum ament aurum? an amoena praedia, amplae domus, multa mancipia, animalia numerosa? non haec est quaedam merces ad quam nos hortatur ut in labore duremus. quid dicitur merces ista? uita aeterna. audistis et gauisi exclamastis. amate quod audistis et liberamini a laboribus uestris in requiem uitae aeternae. ecce quid promittit deus: uitam aeternam. ecce quid minatur deus: ignem aeternam. quid illis ad dexteram constitutis? uenite benedicti patris mei. percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. ad sinistram quid? ite in ignem aeternum qui praeparatus est diabolo et angelis eius. illud nondum amas? uel hoc time.

<ioep 03,12> mementote ergo, fratres mei, quia uitam aeternam nobis promisit christus. haec est, inquit, pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis, uitam aeternam. haec scripsi uobis de his qui uos seducunt. nemo uos seducat ad mortem. promissionem uitae aeternae desiderate. quid potest mundus promittere? quidquid libet promittat fortassis crastino morituro promittit. et qua fronte ad illum qui manet in aeternum exiturus es? sed minatur mihi potens homo ut aliquid mali faciat. quid minatur? carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias. numquid ignem aeternum? exhorresce quod minatur omnipotens; ama quod pollicetur omnipotens, et uilescit omnis mundus siue promittens siue terrens. haec scripsi uobis de his qui seducunt uos ut sciatis quia unctionem habetis. et unctio quam accepimus ab eo permaneat in nobis. unctionis sacramentum est; uirtus ipsa inuisibilis, unctio inuisibilis, spiritus sanctus. unctio inuisibilis caritas illa est quae in quocumque fuerit tamquam radix illi erit; quamuis ardente sole arescere non potest. omne quod radicatum est nutritur calore solis; non arescit.

<ioep 03,13> et non habetis necessitatem ut aliquis doceat uos quia unctio ipsius docet uos de omnibus. quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus uos? si unctio ipsius docet uos de omnibus, quasi nos sine causa laboramus. et ut quid tantum clamamus? dimittamus uos unctioni ipsius, et doceat uos unctio ipsius. sed modo mihi facio quaestionem, et illi ipsi apostolo facio. dignetur audire paruulum quaerentem a se. ipsi iohanni dico: unctionem habebant quibus loquebaris? tu dixisti quia unctio ipsius docet uos de omnibus. ut quid talem epistulam fecisti? quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? iam hic uidete magnum sacramentum, fratres. sonus uerborum, nostrorum aures percutit; magister intus est. nolite putare quemquam hominem aliquid discere ab homine. admonere possumus per strepitum uocis nostrae; si non sit intus qui doceat, inanis fit strepitus noster. adeo, fratres, uultis nosse? numquid non sermonem istum omnes audistis? quam multi hinc indocti exituri sunt? quantum ad me pertinet omnibus locutus sum; sed quibus unctio illa intus non loquitur, quos spiritus sanctus intus non docet, indocti redeunt. magisteria forinsecus adiutoria quaedam sunt et admonitiones; cathedram in caelo habet qui corda docet. propterea ait et ipse in euangelio: nolite uobis dicere magistrum in terra. unus est magister uester christus. ipse ergo uobis intus loquatur quando nemo hominum illic est quia etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in corde tuo. et non sit nullus in corde tuo. christus sit in corde: unctio ipsius sit in corde ne sit in solitudine cor sitiens et non habens fontes quibus inrigetur. interior ergo magister est qui docet; christus docet; inspiratio ipsius docet. ubi illius inspiratio et illius unctio non est, forinsecus inaniter perstrepunt uerba. sic sunt ista uerba, fratres, - uerba quae forinsecus dicimus - quomodo est agricola ad arborem. forinsecus operatur; adhibet aquam et diligentiam culturae. quaelibet forinsecus adhibet, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum uestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? sed quis agit hoc? audite agricolam apostolum et uidete quid sumus, et audite magistrum interiorem: ego plantaui, apollo rigauit, sed deus incrementum dedit. neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hoc ergo uobis dicimus: siue plantemus siue rigemus loquendo, non sumus aliquid, sed ille qui incrementum dat deus, id est unctio illius qui docet uos de omnibus.