[ioep 10,01] meminisse uos credo qui adfuistis hesterno die ad quem locum in progressu huius epistulae peruenerit nostra tractatio, id est: qui enim non diligit fratrem suum quem uidet, deum quem non uidet quomodo poterit diligere? et hoc mandatum habemus ab ipso ut qui diligit deum diligat et fratrem suum. huc usque disputatum erat. quae sequuntur ergo ex ordine uideamus. omnis qui credit quod iesus sit christus ex deo natus est. quis est qui non credit quod iesus sit christus? qui non sic uiuit quomodo praecepit christus. multi enim dicunt: credo; sed fides sine operibus non saluat. opus autem fidei ipsa dilectio est, dicente paulo apostolo: et fides quae per dilectionem operatur. opera quidem tua praeterita antequam crederes uel nulla erant uel si bona uidebantur, inania erant. si enim nulla erant, sic eras quasi homo sine pedibus aut uexatis pedibus ambulare non ualens. si autem bona uidebantur antequam crederes, currebas quidem sed praeter uiam currendo errabas potius quam perueniebas. est ergo nobis et currendum et in uia currendum. qui praeter uiam currit inaniter currit, immo ad laborem currit. tanto plus errat quanto praeter uiam currit. quis est uia per quam currimus? christus dixit: ego sum uia. quae patria quo currimus? christus dixit: ego sum ueritas. per illum curris; ad illum curris; in ipso requiescis. sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos. longe enim eramus et longe peregrinabamur. parum est quia longe peregrinabamur et languidi mouere nos non poteramus. medicus uenit ad aegros; uia porrecta est ad peregrinos. saluemur ab ipso; ambulemus per ipsum. hoc est credere quia iesus christus est quomodo credunt christiani qui non solo nomine christiani sunt sed et factis et uita, non quomodo credunt daemones. nam et daemones credunt et contremiscunt, sicut dixit scriptura. quid potuerunt plus credere daemones quam ut dicerent: scimus qui sis, filius dei? quod dixerunt daemones hoc dixit et petrus. cum dominus quaereret quis esset, quem illum dicerent homines, responderunt illi discipuli: alii dicunt te iohannem baptistam, alii heliam, alii hieremiam aut unum ex prophetis. et ille: uos autem quem me dicitis esse? respondit petrus et ait: tu es christus, filius dei uiui. et audit a domino: beatus es simon bar iona quia non reuelauit tibi caro et sanguis sed pater meus qui est in caelis. uidete quae laudes prosequantur hanc fidem: tu es petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. quid est: super hanc petram aedificabo ecclesiam meam? super hanc fidem, super id quod dictum est: tu es filius dei uiui. super hanc petram, inquit, fundabo ecclesiam meam. magna laus. ergo dicit petrus: tu es christus, filius dei uiui; dicunt et daemones: scimus qui sis, filius dei, sanctus dei. hoc petrus, hoc et daemones; eadem uerba, non idem animus. et unde constat quia petrus hoc cum dilectione dicebat? quia fides christiani cum dilectione est, daemonis autem sine dilectione. quomodo sine dilectione? hoc dicebat petrus ut christum amplecteretur; hoc dicebant daemones ut christus ab eis recederet. namque antequam dicerent: scimus qui sis; tu es filius dei, quid nobis et tibi est? dixerunt. quid uenisti ante tempus perdere nos? aliud est ergo confiteri christum ut teneas christum, aliud confiteri christum ut repellas a te christum. ergo uidetis quia quomodo hic dicit: qui credit, propria quaedam fides est, non quomodo cum multis. itaque, fratres, nemo haereticorum dicat uobis: et nos credimus. ideo enim de daemonibus exemplum proposui ne gaudeatis ad uerba credentium, sed exploretis facta uiuentium.

[ioep 10,02] uideamus ergo quid est credere in christum, quid credere quia iesus ipse est christus. sequitur: omnis qui credit quod iesus sit christus ex deo natus est. sed quid est credere illud? et omnis qui diligit qui genuit eum diligit eum qui genitus est ab ipso. statim fidei coniunxit dilectionem quia sine dilectione fides inanis est. cum dilectione fides christiani; sine dilectione fides daemonis. qui autem non credunt peiores sunt quam daemones et tardiores quam daemones. nescio quis non uult credere in christum; adhuc nec daemones imitatur. iam credit in christum sed odit christum. habet confessionem fidei in timore poenae, non in amore coronae; nam et illi puniri timebant. adde huic fidei dilectionem ut fiat fides qualem dicit apostolus paulus: fides quae per dilectionem operatur. inuenisti christianum; inuenisti ciuem hierusalem; inuenisti ciuem angelorum; inuenisti in uia suspirantem peregrinum. adiunge te illi. comes tuus est. curre cum illo si tamen et tu hoc es. omnis qui diligit qui genuit eum diligit eum qui genitus est ab ipso. quis genuit? pater. quis est genitus? filius. quid ergo ait? omnis qui diligit patrem diligit filium.

[ioep 10,03] in hoc cognoscimus quia diligimus filios dei. quid est hoc, fratres? paulo ante de filio dei dicebat, non de filiis dei. ecce unus positus est christus contemplandus nobis, et dictum est nobis: omnis qui credit quod iesus sit christus ex deo natus est. et omnis qui diligit qui genuit eum, id est patrem, diligit eum qui genitus est ex ipso, id est filium, dominum nostrum iesum christum. et sequitur: in hoc cognoscimus quia diligimus filios dei, quasi dicturus esset: in hoc cognoscimus quia diligimus filium dei, filios dei dixit qui filium dei paulo ante dicebat quia filii dei corpus sunt unici filii dei, et cum ille caput, nos membra, unus est filius dei. ergo qui diligit filios dei filium dei diligit, et qui diligit filium dei patrem diligit. nec potest quisquam diligere patrem nisi diligat filium, et qui diligit filium diligat filios dei. quos filios dei? membra filii dei. et diligendo fit et ipse membrum, et fit per dilectionem in compage corporis christi, et erit unus christus amans se ipsum. cum se enim inuicem amant membra, corpus se amat. et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. et quid secutus ait? uos autem estis corpus christi et membra. dicebat paulo ante de dilectione fraterna et ait: qui non diligit fratrem quem uidet, deum quem non uidet quomodo poterit diligere? si autem diligis fratrem, forte fratrem diligis et christum non diligis? quomodo quando membra christi diligis? cum ergo membra christi diligis, christum diligis; cum christum diligis, filium dei diligis; cum filium dei diligis, et patrem diligis. non potest ergo separari dilectio. elige tibi quid diligas; sequuntur te cetera. dicas: deum solum diligo, deum patrem. mentiris. si diligis, non solum diligis; sed si diligis patrem, diligis et filium. ecce, inquis, diligo patrem et diligo filium, sed hoc solum: patrem deum et filium deum et dominum nostrum iesum christum qui ascendit in caelos et sedet ad dexteram patris, illud uerbum per quod facta sunt omnia, et uerbum caro factum est, et habitauit in nobis, hoc solum diligo. mentiris. si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. non expauescis uocem capitis de caelo clamantem pro membris: saule, saule, quid me persequeris? persecutorem suum uocauit persecutorem membrorum suorum; dilectorem suum uocauit dilectorem membrorum suorum. iam quae sunt membra eius nostis, fratres. ipsa est ecclesia dei. in hoc cognoscimus quia diligimus filios dei, quia deum diligimus. et quomodo? non aliud sunt filii dei, aliud deus? sed qui deum diligit praecepta eius diligit. et quae sunt praecepta dei. mandatum nouum do uobis ut uos inuicem diligatis. nemo se excuset per aliam dilectionem ad aliam dilectionem. omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes qui ex illa pendent unum facit et quasi conflat illos ignis. aurum est; conflatur massa et fit unum aliquid. sed nisi feruor caritatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. quia deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios dei.

[ioep 10,04] et unde cognoscimus quia diligimus filios dei? quia deum diligimus et praecepta eius facimus. suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum dei. audi quid sequatur. homo, quid laboras amando auaritiam? cum labore amatur quod amas; sine labore amatur deus. auaritia iussura est labores, pericula, trituras, tribulationes, et obtemperaturus es. quo fine? ut habeas unde inpleas arcam, perdas securitatem. securior forte eras antequam haberes quam cum habere coepisti. ecce quid tibi iussit auaritia. inplesti domum, timentur latrones; adquisisti aurum, perdidisti somnum. ecce quid tibi iussit auaritia: fac, et fecisti. quid tibi iubet deus? dilige me. aurum diligis; quaesiturus es aurum et forte non inuenturus. quisquis me quaerit cum illo sum. amaturus es honorem et forte non peruenturus. quis me amauit et non ad me peruenit?, dicit tibi deus. patronum uis facere aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. me ama, dicit tibi deus. non ad me ambitur per aliquem; ipse amor tibi praesentem me facit. quid dulcius dilectione ista, fratres? non sine causa modo audistis in psalmo, fratres: narrauerunt mihi iniusti delectationes, sed non sicut lex tua, domine. quae est lex dei? mandatum dei. quod est mandatum dei? nouum illud mandatum quod ideo nouum dicitur quia innouat: mandatum nouum do uobis ut uos inuicem diligatis. audi quia ipsa est lex dei. apostolus dicit: inuicem onera uestra portate et sic implebitis legem christi. ipsa est consummatio omnium operum nostrorum, dilectio. ibi est finis. propter hoc currimus; ad ipsam currimus; cum uenerimus, requiescemus.

[ioep 10,05] audistis in psalmo: omnis consummationis uidi finem. dixit: omnis consummationis uidi finem. quid uiderat iste? putamus ascenderat in uerticem alicuius altissimi montis et acutissimi, et perspexerat et uiderat ambitum terrae et circulos orbis uniuersi, et ideo dixit: omnis consummationis uidi finem? si hoc laudabile, oculos carnis quaeramus a domino tam acutos ut aliquem excelsissimum montem qui est in terra requiramus de cuius cacumine uideamus omnis consummationis finem. noli ire longe. ecce dico tibi: ascende in montem et uide finem. christus mons est. ueni ad christum; uides inde finem omnis consummationis. quis est iste finis? paulum interroga: finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta; alio loco: plenitudo autem legis caritas. quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? etenim, fratres, finem ponit laudabiliter. nolite putare consumtionem sed consummationem. aliter enim dicitur: finiui panem, aliter: finiui tunicam. finiui panem manducando; finiui tunicam intexendo. et ibi finis sonat et illic finis sonat. sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. ergo sic audite finem et quando legitur psalmus et auditis: in finem. psalmus dauid. adsidue auditis hoc in psalmis et debetis nosse quod auditis. quid est: in finem? finis enim legis est christus, ad iustitiam omni credenti. et quid est: finis christus? quia christus deus, et finis praecepti caritas, et deus caritas quia et pater et filius et spiritus sanctus unum sunt. ibi tibi finis est; alibi uia est. noli haerere in uia et non peruenire ad finem. ad quidquid aliud ueneris, transi usque quo peruenias ad finem. quis est finis? mihi autem adhaerere deo bonum est. adhaesisti deo, finisti uiam; permanebis in patria. intendite. pecuniam aliquis quaerit. non sit tibi finis; transi tamquam peregrinus. quaere ubi transigas, non ubi remaneas. si autem amas, per auaritiam inplicatus es; erit tibi auaritia catena pedum; ultra progredi non potes. transi ergo et hoc; quaere finem. salutem corporis quaeris? adhuc noli ibi remanere. quae est enim ista salus corporis quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur friuola, mortalis, fluxa? quaere illam ne impediat forte morbida ualetudo opera tua bona. ergo non est ibi finis quia propter aliud quaeritur. quidquid propter aliud quaeritur non est ibi finis; quidquid propter se et gratis quaeritur ibi est finis. quaeris honores? forte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid ut placeas deo. noli ipsum honorem amare ne ibi remaneas. quaeris laudem? si dei quaeris, bene facis. si tuam quaeris, male facis; remanes in uia. sed amaris et tu; laudaris et tu. noli gratulari quando in te laudaris. laudare in domino ut cantes: in domino laudabitur anima mea. sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? non laudetur quasi tuus; non est ibi finis. si ibi ponis finem, finiris; sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, quasi tuus. sed quomodo laudetur? quomodo dicit psalmus: in deo laudabo sermonem; in deo laudabo uerbum. ex hoc fit ut fiat in te quod sequitur: in deo speraui; non timebo quid faciat mihi homo. quando enim omnia tua in deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua quia non deficit deus. ergo transi et ipsam.

[ioep 10,06] uidete, fratres, quanta transimus in quibus non est finis. his utimur quasi in uia; quasi in mansionibus stabulorum reficimur et transimus. ubi ergo finis? dilectissimi, filii dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. hic dictum est, in hac epistula. adhuc ergo in uia sumus; adhuc quocumque uenerimus, transire debemus usque quo perueniamus ad aliquem finem. scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus quoniam uidebimus eum sicuti est. iste finis; ibi perpetua laudatio, ibi semper 'alleluia' sine defectu. ergo ipsum finem dixit in psalmo: omnis consummationis uidi finem. et quasi diceretur illi: 'quis est finis quem uidisti?', latum mandatum tuum ualde. ipse est finis, latitudo mandati. latitudo mandati caritas est quia ubi caritas non sunt angustiae. in ipsa latitudine erat apostolus cum diceret: os nostrum patet ad uos, o corinthii; cor nostrum dilatatum est. non angustamini in nobis. ideo ergo latum mandatum tuum ualde. quod est latum mandatum? mandatum nouum do uobis ut uos inuicem diligatis. caritas ergo non angustatur. uis non angustari in terra? in lato habita. quidquid enim tibi fecerit homo non te angustat quia illud diligis quod non nocet homo: deum diligis, fraternitatem diligis, legem dei diligis, ecclesiam dei diligis; sempiterna erit. laboras in terra sed peruenies ad fructum promissum. quis tibi tollit quod diligis? si nemo tibi tollit quod diligis, securus dormis; immo securus uigilas ne dormiendo perdas quod diligis. non enim frustra dictum est: inlumina oculos meos ne quando obdormiam in morte. qui claudunt oculos contra caritatem obdormiscunt in concupiscentiis delectationum carnalium. euigila ergo. delectationes enim sunt manducare, bibere, luxuriari, ludere, uenari. pompas istas uanas omnia mala sequuntur. numquid nescimus quia delectationes sunt? quis neget quia delectant? sed plus diligitur lex dei. clama contra tales suasores: narrauerunt mihi iniusti delectationes, sed non sicut lex tua, domine. ista delectatio manet. non solum manet quo uenias, sed etiam reuocat fugientem.

[ioep 10,07] haec est enim dilectio dei, ut praecepta eius seruemus. iam audistis: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. quomodo noluit te diuidere per multas paginas? in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. in quibus duobus praeceptis? diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua, et diliges proximum tuum tamquam te ipsum. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. ecce de quibus praeceptis narrat tota ista epistula. tenete ergo dilectionem, et securi estote. quid times ne male facias alicui? quis male facit ei quem diligit? dilige; non potest fieri nisi bene facias. sed forte corripis? amor hoc facit, non saeuitia. sed forte caedis? ad disciplinam facis quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. et fit quodammodo quasi diuersus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur et caritas saeuiat. nescio quis odit inimicum suum et fingit illi amicitiam. uidet illum facere aliquid mali; laudat. uult eum esse praecipitem; uult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum unde forte non redeat. laudat quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae. adhibet illi unctionem adulationis suae. ecce odit et laudat. alter uidet amicum suum tale aliquid facere; reuocat. si illum non audiat, profert uerba etiam castigationis. obiurgat, litigat; aliquando uenitur ad hanc necessitatem ut litiget. ecce odium blanditur et caritas litigat. noli adtendere uerba blandientis et quasi saeuitiam obiurgantis. uenam inspice; radicem unde procedant quaere. ille blanditur ut decipiat; iste litigat ut corrigat. ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor uestrum. impetrate a deo ut diligatis inuicem. omnes homines etiam inimicos uestros diligatis, non quia fratres sunt sed ut fratres sint, ut semper fraterno amore flagretis siue in fratrem factum siue in inimicum ut frater fiat diligendo. ubicumque fratrem diligitis amicum diligitis. iam te cum est; iam in unitate etiam catholica tibi coniunctus est. si bene uiuis, fratrem diligis factum ex inimico. sed diligis aliquem qui nondum credidit christo, aut si credidit christo, ut daemones credit; repraehendis uanitatem ipsius. tu dilige et fraterno amore dilige. nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. ergo tota dilectio nostra fraterna est erga christianos, erga omnia membra eius. disciplina caritatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus sine satietate est. si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus?

[ioep 10,08] curramus ergo, fratres mei; curramus et diligamus christum. quem christum? iesum christum. quis est iste? uerbum dei. et quomodo uenit ad aegrotos? uerbum caro factum est et habitauit in nobis. completum est ergo quod scriptura praedixit: oportebat christum pati et resurgere tertia die a mortuis. corpus ipsius ubi iacet? membra ipsius ubi laborant? ubi esse debes ut sub capite sis? et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipiens ab hierusalem. ibi diffunditur caritas tua. dicit christus uel psalmus, id est spiritus dei: latum mandatum tuum ualde, et nescio quis ponit in africa fines caritatis. extende caritatem per totum orbem si uis christum amare quia membra christi per orbem iacent. si amas partem, diuisus es; si diuisus es, in corpore non es; si in corpore non es, sub capite non es. quid prodest quia credis, et blasphemas? adoras illum in capite; blasphemas in corpore. amat ille corpus suum. si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. 'sine causa me honoras', clamat tibi caput desuper. 'sine causa me honoras'. tamquam si uelit tibi aliquis osculari caput et calcaret tibi pedes. forte caligis clauatis contereret pedes tuos uolens tibi tenere caput et osculari. nonne inter uerba honorantis clamares et diceres: 'quid facis, homo? calcas me. 'non diceres: 'calcas caput meum', quia caput honorabat. sed plus clamaret caput pro membris calcatis quam pro se quia honorabatur. nonne clamat ipsum caput: 'nolo honorem tuum; calcare me noli'? iam tu dic si potes: 'quare te calcaui'? dic illud capiti: 'te osculari uolui, amplecti uolui'. sed non uides, o stulte, quia quod uis amplecti per quandam compagem unitatis peruenit ad id quod calcas? 'susum me honoras; iusum me calcas'. plus dolet quod calcas quam gaudet quod honoras quia et quod honoras dolet pro eis quos calcas. quomodo clamat lingua? 'dolet mihi'. non dicit: 'dolet pedi meo', sed: 'dolet mihi', dicit. o lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulauit? quis pupugit? 'nemo, sed coniuncta sum eis quae calcantur. quomodo uis non doleam quando non sum separata'?

[ioep 10,09] dominus ergo noster iesus christus ideo ascendens in caelum die quadragesimo commendauit corpus suum qua habebat iacere quia uidit multos honoraturos se quia ascendit in caelum, et uidit quia honor ipsorum inutilis est si conculcant membra ipsius in terra. et ne quis erraret et cum adoraret caput in caelo, calcaret pedes in terra, dixit ubi essent membra ipsius. ascensurus enim dixit uerba nouissima; post ipsa uerba non est locutus in terra. ascensurum caput in caelum commendauit membra in terra, et discessit. iam non inuenis loqui christum in terra; inuenis illum loqui, sed de caelo. et de ipso caelo quare? quia membra calcabantur in terra. persecutori enim saulo dixit desuper: saule, saule, quid me persequeris? 'ascendi in caelo, sed adhuc in terra iaceo. hic ad dexteram patris sedeo; ibi adhuc esurio et sitio, peregrinus sum'. quomodo ergo corpus commendauit in terra ascensurus? cum interrogarent illum discipuli: domine, si in hoc tempore praesentaberis, et quando regnum israhel?, respondit iturus: non est uestrum scire tempus quod pater posuit in sua potestate, sed accipietis uirtutem spiritus sancti superuenientem in uos et eritis mihi testes. uidete qua diffundat corpus suum; uidete ubi se calcari non uult: eritis mihi testes in hierusalem et in totam iudaeam et samariam et usque in totam terram. 'ecce qua iaceo qui ascendo. ascendo enim quia caput sum; iacet adhuc corpus meum. qua iacet? per totam terram. caue ne percutias; caue ne uioles; caue ne calces. nouissima uerba christi sunt ista ituri in caelum. considerate languentem in lecto hominem, in domo sua iacentem et maceratum aegritudine, proximum morti, anhelantem, iam animam quodammodo inter dentes habentem, qui forte sollicitus de aliqua re cara sibi quam multum diligit. ueniat illi in mentem, et uocet heredes suos et dicat: 'rogo uos, facite hoc'. tenet quodammodo uiolenter animam ne ante exeat quam illa uerba firmentur. cum illa nouissima uerba dictauerit, efflat animam. tollitur cadauer in sepulchrum. heredes ipsius quomodo meminerunt nouissima uerba morientis? quomodo si quis existat qui dicat eis: 'nolite facere'? quid ergo illi dicant? 'ergo non facio quod mihi pater meus efflans animam nouissime mandauit, quod ultimum sonuit in aures meas proficiscente hinc patre meo? quaeuis alia uerba ipsius aliter possum habere, nouissima uerba me plus tenent. non eum uidi amplius, non audiui loquentem'. fratres, cogitate uisceribus christianis. si heredibus tam sunt dulcia, tam grata, tam magni ponderis uerba ituri in sepulchrum, heredibus christi qualia debent esse uerba nouissima non redituri in sepulchrum sed ascensuri in caelum? namque ille qui uixit et mortuus est - rapitur ad alia loca anima ipsius, corpus ipsius ponitur in terra. an fiant illa uerba an non fiant non ad eum pertinet. iam aliud agit aut aliud patitur. aut in sinu abrahae gaudet aut in igne aeterno aquae modicum desiderat. in sepulchro autem ipsius iacet cadauer sine sensu, et custodiuntur uerba nouissima morientis. quid sibi sperant illi qui uerba nouissima sedentis in caelo non custodiunt uidentis desuper an contemnantur an non contemnantur, illius qui dixit: saule, saule, quid me persequeris?, qui seruat ad iudicium quidquid uidet pati membra sua?

[ioep 10,10] 'et quid nos fecimus'?, inquiunt. 'nos sumus passi persecutionem; non fecimus'. uos fecistis, o miseri; primo quia diuisistis ecclesiam. maior est machaera linguae quam ferri. superba fuit ancilla sarrae agar et adflicta est a domina sua propter superbiam. disciplina erat illa, non poena. ideo cum recessisset a domina sua, quid ei dixit angelus? reuertere ad dominam tuam. sic ergo, carnalis anima tamquam ancilla superba, si forte aliquas molestias passa es propter disciplinam, quid insanis? redi ad dominam tuam. tene dominicam pacem. ecce proferuntur euangelia: legimus qua diffunditur ecclesia disputatur contra et dicitur nobis: 'traditores'. cuius rei traditores? christus commendat ecclesiam suam, et non credis; ego tibi crediturus sum maledicenti parentibus meis? uis ut credam tibi de traditoribus? crede tu prius christo. quid est dignum? christus deus est; tu homo es. cui prius debet credi? christus ecclesiam suam toto orbe diffudit. ego dico; contemne. euangelium loquitur; caue. quid dicit euangelium? oportebat christum pati et resurgere die tertia, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum. ubi remissio peccatorum ecclesia est. quomodo ecclesia? illi enim dictum est: tibi dabo claues regni caelorum, et quae solueris in terra soluta erunt et in caelis, et quae ligaueris in terra ligata erunt et in caelis. qua diffunditur ista remissio peccatorum? per omnes gentes incipiens ab hierusalem. ecce crede christo. sed quia intellegis si credideris christo non te habere quod dicas de traditoribus, tibi uis ut credam et parentibus meis maledicenti quam tu credas christo praedicenti.