SERMO HABITVS VTICAE DIE III IDVS SEPTEMB+ DE VERSV PSALMI CENTESIMI QVADRAGESIMI QVINTI {LAVDABO DOMINVM IN VITA MEA PSALLAM DEO MEO QVAMDIV VIVO}
de uerbis istius psalmi quem modo cantauimus, donet dominus ut uobis loqui ualeamus. diximus enim: {laudabo dominum in uita mea; psallam deo meo, quamdiu uiuo}. quibus uerbis hoc primo admoneamus caritatem uestram, ne cum auditis uel dicitis {quamdiu uiuo, psallam deo meo}, existimetis, cum haec uita finita fuerit, finiri nobis laudem dei. magis enim tunc laudabimus, quando sine fine uiuemus. si enim laudamus in peregrinatione unde transimus, quomodo laudabimus in domo unde nunquam migrabimus? sicut dicitur et legitur et canitur in alio psalmo : {beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te}. ubi audis: {in saecula saeculorum}, finis nullus est. et uiuere beata uita, ubi deus sine dubitatione conspicitur, sine offensione amatur, sine fine laudatur, prorsus hoc erit nostrum uiuere, deum uidere, amare, laudare. si ergo laudamus quando credimus, quomodo laudabimus cum uiderimus? quomodo laudabit species, si sic laudat fides? dicit enim apostolus: {quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem}. modo ergo per fidem, tunc per speciem. modo credimus quod non uidemus, tunc uidebimus quod credebamus. non confunditur qui credit, quia uerum est quod uidebit. dominus autem noster prius in nobis aedificauit fidem, ubi, si merces fidei reddatur, non praepostere ante quaeratur.
dicit aliquis: cur ergo psalmus dixit: {psallam deo meo quamdiu uiuo}, et non dixit: psallam deo meo semper? ubi enim dicitur: {quamdiu uiuo}, quasi finis significatur, sed si non intellegatur. si putas de hac uita dictum, {quamdiu uiuo}, discute uitam istam, utrum hic sit diu. quantumcumque hic uixeris, diu non est. quomodo est diu, quod te non satiat? dicit puer diu uixisse hominem, quem uidet senem. sed cum peruenerit quo ille peruenit, tunc uidet quam non fuerit diu. prorsus sic uolat aetas, ita in se momenta transcurrunt, ut uideamus nudius tertius fuisse nos pueros, heri iuuenes, hodie senes. ubi ergo putas de hac uita esse dictum, {quamdiu uiuo, psallam deo meo}, ideo quia dixit {quamdiu uiuo}, ibi uerax intellectus est de hac uita non esse dictum, quia dixit {quamdiu}. nunquam enim diceret ueritas {quamdiu} de ista uita, ubi nihil est diu. potuerunt hoc uidere sapientes huius mundi, et non hoc possunt uidere Christiani? quidam sapientum mundi, eloquentissimus homo dixit: {2 quid enim hoc ipsum diu, in quo est aliquid extremum}2? omnino negauit diu esse, quod ad finem quandocumque potuerit peruenire. prorsus quandocumque, non quousque tu uixisti, si forte ad senectutem ultimam peruenisti. unius enim hominis uita, praesertim hoc tempore, {uapor est ad modicum apparens}. hoc, quod dixi, scriptura dixit. exultantibus hominibus, et per superbiam multa pollentibus, et an continuo moriantur nescientibus, scriptura diuina dixit, et eos ita superbientes et in uanis fidentes suae transitoriae fragilitatis admonuit. {quae est enim}, inquit, {uita uestra? uapor est ad modicum apparens, deinceps exterminabitur}. qui ergo se erigit in elatione, confidit in uapore; extollitur in honore, et perit cum uapore. reprimenda est ergo superbia, et quanta possumus intentione calcanda. et intellegendum nos in hac terra mortaliter uiuere, et cogitandum esse de fine ubi non erit finis. non enim si tu, ut dicere coeperam, quicumque senuisti, ualde extolleris, si putas te diu uixisse qui aliquando finiturus es, sed ipse Adam, si adhuc uiueret, et non modo, sed in fine saeculi moreretur, nihil haberet diu, in quo aliquid esset extremum. et uerissime dictum est, et prudenter intellectum est, et uerum esse non tantum praedicatur, sed etiam ab auditoribus agnoscitur.
referamus animum ad psalmum quem cantauimus, et inueniamus quia ille non diceret: {psallam deo meo, quamdiu uiuo}, nisi de illa uita ubi diu est. si enim in ista uita ideo nihil diu, quia est aliquid extremum, non ad istam uitam desiderandam uocamur, quando Christiani efficimur. non enim propterea Christiani efficimur, ut bene nobis sit in hac uita. si enim propterea putauerimus nos fieri Christianos, ut hic nobis bene sit secundum uitam istam temporalem, secundum felicitatem uolaticam et uapoream, ualde erramus, et nutabunt pedes nostri, uidentes aliquem tanta dignitate pollere ut emineat ceteris cum quibus uiuit, sanum esse corpore, ad senectutem decrepitam peruenire. uidet hoc Christianus pauper, ignobilis, in gemitibus cotidiano labore suspirans, et dicit forte apud semetipsum: quid mihi prodest, quia Christianus sum factus? numquid ideo melior sum quam ille qui non est, quam ille qui in Christum non credit, quam ille qui deum meum blasphemat? admonet eum psalmus: {nolite fidere in principes}. quid te delectat flos faeni? {omnis caro faenum} propheta loquitur; non solum loquitur, sed exclamat. exclamauit illi dominus: {exclama}, inquit. et respondit: {quid exclamabo? omnis caro faenum et omnis honor carnis ut flos faeni. faenum aruit, flos decidit}. ergo totum periit? absit. {uerbum autem domini manet in aeternum}. quid te delectat faenum? ecce periit faenum. uis non perire? tene te ad uerbum. sic et in isto psalmo. attendebat enim forte Christianus pauper, humilis, in pagano forte diuite ac potenti, attendebat florem faeni, et eligebat eum fortasse patronum habere magis quam deum. hunc alloquitur psalmus: {nolite fidere in principes, et in filios hominum quibus non est salus}. ille continuo respondet: numquid de isto dicit, cui est salus? ecce sanus est. hodie illum uegetum uideo. ego magis assidue miser aegroto. quid attendis ista quae tibi placent et quae te delectant? non est salus. {exiet spiritus eius, et reuertetur in terram suam}. ecce tota salus, {uapor ad modicum apparens. exiet spiritus eius, et reuertetur in terram suam}. transeant aliquot anni. moueatur fluuius, sicut fieri solet, per diuersa transcurrens aliqua sepulcra mortuorum. discerne ossa diuitis ab ossibus pauperis. exeunte spiritu suo reuertitur in terram suam. optime de spiritu eius nihil dixit, quia et ille, cum uiueret, nihil spiritaliter cogitauit. {reuertetur in terram suam}, secundum carnem utique, secundum corpus, ubi pollebat, ubi efferebatur, ubi te decipiebat, in cuius te carnis felicitate fallebat. {exiet spiritus eius, et reuertetur in terram suam; in illa die perient omnes cogitationes eorum}. cogitationes illae quae terrenae erant: ecce facio, ecce impleo, ecce peruenio, ecce illud emo, ecce illud acquiro, ecce ad talem et talem honorem peruenio, {in illa die perient omnes cogitationes} eius. si autem, quoniam {uerbum domini manet in aeternum}, teneas te ad uerbum, ut det tibi uitam aeternam, non solum cogitatio tua tunc non peribit, sed tunc uenit. quando illius perit, tua tunc uenit. ille enim cogitabat temporalia atque terrena, opes opibus addere, pecuniarias facultates exaggerare, nitere honoribus, tumere potentia. ergo, quia talia cogitabat, {in illa die peribunt omnes cogitationes} eius. tu autem, si cogitabas, quia Christianus factus es, non temporalem felicitatem, sed requiem sempiternam, quando corpus tuum redierit ad terram suam, tunc inuenit anima tua requiem suam.
attende euangelium, et uide atque inspice cogitationes duorum hominum. {erat quidam diues, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur cotidie splendide}. cotidie faenum, et flos faeni. non te seducat illius felicitas, {qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur cotidie splendide}. superbus erat, impius erat, uana cogitabat, uana concupiscebat. quando mortuus est, in illa die perierunt cogitationes eius. {erat} autem {ante ianuam ipsius quidam pauper nomine Lazarus}. tacuit nomen diuitis et dixit nomen pauperis. cuius nomen uentilabatur, ipsius tacuit deus; de cuius nomine silebatur, ipsum dixit deus. nolo mireris. deus, quod in libro suo scriptum inuenit, hoc recitauit. de impiis enim dictum est: {et in libro tuo non scribentur}. itemque apostolis, cum gloriarentur quia in nomine domini daemonia illis subiecta fuerant, ne de hac re sicut homines extollerentur seseque iactarent, quamuis de re tam magna, quamuis de uirtute praeclara: {nolite}, inquit, {in hoc gaudere, quia daemonia uobis subiecta sunt; sed gaudete, quia nomina uestra scripta sunt in caelo}. deus enim inhabitator caeli tacuit nomen diuitis, quia scriptum non inuenit in caelo. dixit nomen pauperis, quia ibi scriptum inuenit, immo ibi scribi iussit. sed uidete illum pauperem. diximus enim de cogitationibus impii diuitis, praeclari, induentis purpuram et byssum, et epulantis cotidie splendide, quia, cum mortuus esset, perierunt omnes cogitationes eius. pauper autem Lazarus erat ante ianuam diuitis, {ulceribus plenus, et cupiebat saturari de micis quae deiciebantur de mensa diuitis, et nemo illi dabat; sed et canes ueniebant, et lingebant ulcera eius}. ibi te uolo uidere, Christiane: dicuntur enim exitus duorum istorum. potens est quidem deus, et in hac uita salutem dare, et egestatem auferre, et sufficientiam donare Christiano. et tamen, si etiam hoc non esset, quid eligeres? ut ille pauper esse, an ut ille diues esse? non te fallat. audi finem, et obserua malam electionem. sine dubio enim pauper ille, quoniam pius erat, in aerumnis temporalibus constitutus, finiendam quandoque illam uitam, et adipiscendam aeternam requiem cogitabat. mortui sunt ambo, sed illius pauperis non illa die perierunt cogitationes. contigit enim mori inopem illum, et auferri ab angelis in sinum Abrahae. in illa die sanatae sunt omnes cogitationes eius. et quoniam Lazarus in latina lingua interpretatur adiutus - in latina lingua adiutus dicitur qui in hebraea Lazarus - bene admonuit psalmus: {beatus cuius deus Iacob adiutor est}. quando spiritus eius exibit, et caro eius reuertetur in terram suam, non peribunt cogitationes eius, quia {spes eius in domino deo eius}. hoc discitur in schola Christi doctoris, hoc speratur ab animo fidelis auditoris, haec est merces uerissima saluatoris.
